RU

Парламенттік сайлауға қатысуға ниетті партиялар белгілі бола бастады

Жеті партияның парламент мәжілісі сайлауына қатысуына қақы бар. Сарапшылардың пікірі сайлауға қатысты екіге бөлінді. Саулауға түсетін партиялардың өкілдерімен Азаттық тілшісі сұхбаттасып қайтты.

Қазақстан орталық сайлау комиссиясы елде ресми тіркелген, парламент мәжілісі сайлауына депутаттыққа кандидаттарын ұсынуға құқығы бар 7 партияның тізімін жариялады. Олар – «Азат», «Ақ жол», «Ауыл», «Бірлік», ЖСДП (Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы), Қазақстан коммунистік халық партиясы және «Нұр Отан» партиясы.

«Осылардың ішінде қай партиялардың сайлауға қатысатынын съездері өткен соң білеміз. Партияларды тіркеу 19 ақпанға дейін жүргізіледі» деп мәлімдеді орталық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары Владимир Фоос 22 қаңтарда Астанада өткен баспасөз мәслихатында.

ҚАЙ ПАРТИЯ САЙЛАУҒА ҚАТЫСУҒА ЫНТАЛЫ?

Өзін-өзі таратуды өтінген парламент мәжілісі 20 қаңтарда Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығымен тарап, кезектен тыс сайлау 20 наурызда өтетін болып белгіленген.

Кейбір партиялар мәжіліс сайлауына қатысуға дайын екендерін мәжіліс тарамай тұрып-ақ мәлімдей бастаған. Мәселен, «Бірлік» партиясы төрағасының орынбасары Болат Байқадамов бұл жайлы 13 қаңтарда айтқан. Ол: «Біз [парламент сайлауына] қатысып көрген емеспіз. Бұл біздің партия қатысатын алғашқы сайлау болмақ. Көптен бері күтіп жүрміз» деген.

«Ауыл» партиясы өкілдері «сайлауға қатысуы туралы мәлімдемелерін жуықта жасайтындарын» хабарлады. «Бір-екі күнде журналистерді шақырып, брифинг жасаймыз. Сонда айтамыз» деді партия кеңсесіндегі өзін Айнұр деп қана таныстырған азамат Азаттыққа.

«Ақ жол» партиясының төрағасы Азат Перуашев «Партияларыңыз мәжіліс сайлауына қатыса ма?» деген сауалға: «Жақында съезд шақырамыз» деп қана жауап берді.

Қазақстан коммунистік халық партиясының басшысы Владислав Косарев ұйымының «парламентте жұмыс істеу тәжірибесі, азаматтар қолдайтын қандай да бір позициясы бар екенін» айтып: «Сайлауға қатысу мүмкіндігін жібермейміз. Партияның негізгі мақсаты – мемлекет басшысы атап өткен реформаларды жүзеге асыру ісіне қатысу» деді Азаттық тілшісіне.

«Нұр Отан» партиясы келесі аптада ел президенті Нұрсұлтан Назарбаев та қатысатын съезінде «партияның сайлауалды бағдарламасы қабылданып, парламент мәжілісі депутаттарын сайлауға қатысты партиялық тізімі бекітілетінін» хабарлады.

ЖСДП да мәжіліс сайлауына қатысу жайын келер аптада шешпек. Ұйымның төралқа мүшесі Тазабек Сәмбетбайдың айтуынша, партия 30 қаңтарда өтетін съезінде сайлау мәселесін талқылайды.

 

«ТІРІ ҚАЛУ ҮШІН САЙЛАУҒА ҚАТЫСУ»

Саясаттанушы Максим Казначеев «партиялардың парламенттік сайлауға қатысуы ең әуелі олардың өздері үшін керек» деп біледі.

– Сайлау кампаниясына қатыспау партиялардың өздерін тіркеуден айыру туралы өтініші сияқты қарастырылуы мүмкін. Сондықтан «тірі қалу» үшін саяси партияларға сайлауға қатысу керек, – дейді ол.

Саясаттанушы мәжіліс сайлауының нәтижелері кейбір партиялар үшін сәтті болмаса да, бұл науқан олардың ұйымдастырушылық, ақпараттық-сараптамалық қарымын бағалауға пайдалы боларын айтады.

Орталық сайлау комиссиясының дерегінше, партиялық тізім бойынша сайланатын мәжіліс сайлауына кандидаттарды ұсыну 8 ақпанға дейін, ал партиялық тізімді тіркеу 19 ақпанға дейін созылады. Үгіт-насихат науқаны ақпанның 20-сында басталып, наурыздың18-і күні кешке аяқталады.

Партиялар сайлау қорын өздері (партияның жеке қаржысы және азаматтардың ұсынған ақшасы арқылы) жасақтайды. Орталық сайлау комиссиясы мәліметінше, сайлауды өткізуге бюджеттен шамамен 4,8 миллиард теңге бөлінген.

Мәжілістегі 107 депутаттық орынның 97-сі партиялық тізім бойынша, 9-ы Қазақстан халқы ассамблеясы атынан сайланады.

Мақаланың түпнұсқасы: https://kaz.nur.kz/1022991-parlamenttik-saylaugha-qatysugha-niet.html