RU

Қазақстанда сәбіз бен картоп бағасы неліктен қымбаттады

азықсупер
Көрнекі фото: pixabay.com

Көкөністер диетаның маңызды бөлігі болып табылады. Алайда салыстырмалы түрде қысқа уақыт ішінде олардың құны күрт өсті. Негізгі көкөніс дақылдарының қымбаттауына не себеп болғандығы туралы Нұрфиннің дайындаған материалынан оқыңыз.

Өткен жылы азық-түлік тауарларының құны жоғары қарқынмен өсті.

Осылайша, бір жыл ішінде азық-түлік тауарларының құны ел бойынша орташа алғанда 9,3%-ға, бір айда (мамырда) 0,8%-ға, 2020 жылғы желтоқсаннан бастап 4,9%-ға, ал 2015 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда 57%-ға өсті.

Мамыр айында азық-түлік өнімдерінен ішінде қызылша бағасы едәуір, яғни 27,7%-ға өсті. Картоп пен сәбізге де бағаның айтарлықтай көтерілуі әсер етті.

Energyprom.kz хабарлағандай, бұл тауарлардың қымбаттауының себептерінің бірі Қазақстаннан өнім экспорты көлемінің артуы болды.

Статистика
Көгөністер экспортының статистикасы. Дереккөз: energyprom.kz

Көгөністер бағасының өсуі мен олардың тапшылығы

2021 жылдың бірінші тоқсанында елден картоп импортталғаннан 3,4 есе көп экспортталды. Сонымен бірге импорт 65,4 мың тоннаға жетті, бұл 2020 жылдың бірінші тоқсанындағыдан екі есе аз болып шықты.

Басқа елдерге пияз жеткізу де екі есеге жуық өсті. Сонымен бірге, олар өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,8 есе аз (12,8 мың тонна) импорттады.

Сәбіз экспорты да күрт өсті – 1,5 мың тоннаға дейін, бұл 2020 жылдың бірінші тоқсанымен салыстырғанда 21 есе көп. Сол тізімге: бұрыш (30,9 тонна, немесе 51 есе көп экспортталған) және баялды (60 есе, 6 тоннаға дейін) кіреді.

Нәтижесінде, Қазақстанда картоп мамыр айында 11,1%-ға немесе жыл басынан бері 34,9%-ға, ал сәбіз 16,1%-ға немесе жыл басынан бері 39,6%-ға қымбаттады.

Картоптың бөлшек саудадағы бағасы
2021 жылдың мамырындағы картоптың бөлшек саудадағы бағасы. Дереккөз: energyprom.kz

Теңгерімсіздік импорттың өсуіне әкелді

Экспорт көлемінің ұлғаюы ішкі акциялардың 2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап үш есеге азаюына әкелді. Сонымен бірге экспорттық бағалар төмен болды.

Нәтижесінде қорды толтыру үшін Иран мен Пәкстаннан әкелінген 28 мың тонна картоп сатып алынды. Алайда, бұл тауарлар отандық картопқа қарағанда үш есе қымбат болып шықты.

Яғни, сарапшылардың пікірінше, қазақстандық картоп шетелге Қазақстанға әкелінген картопқа қарағанда үш есе арзан сатылды.

Жалпы төрт ай ішінде картоптың импорты өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 67 есеге, ал жыл басынан бері импорттық баға 47%-ға өсті.

Яғни, экспорттың ұлғаюына және импорттық бағаның көтерілуіне байланысты тауарлардың тапшылығы ішкі нарықтағы бағаның өсуіне ықпал етті.

Сонымен бірге, картоптың отандық өндірісі тұтыну деңгейінің 108% қамтамасыз ететіндігі атап өтілді.

Алайда, бұл көкөністердің көп бөлігі қосалқы шаруашылықтарда өсіріледі, сондықтан тауарлық өндіріс картоптың жалпы жинауының 47%-на ғана жетеді.

Сәбіздің бөлшек саудадағы бағасы
2021 жылдың мамырындағы cәбіздің бөлшек саудадағы бағасы. Дереккөз: energyprom.kz

Мақаланың түпнұсқасы: https://kaz.nur.kz/society/1918339-qazaqstanda-sabiz-ben-kartop-bagasy-nelikten-qymbattady/