2700 жыл бұрынғы көне күн тұтылуы Жердің айналуы мен көне замандағы күн белсенділігінің сырын ашты

Ғалымдар б.з.д. 709 жылғы күн тұтылуын қалпына келтіріп, Қытай астанасының координаталарындағы тарихи қатені түзеді, деп жазды ScienceDaily-ге сілтеме жасаған KAZ.NUR.KZ.

Нагоя университетінің доценті Хисаси Хаякава бастаған халықаралық зерттеушілер тобы толық күн тұтылуы туралы ең көне құжатталған деректерді қайта қарады. Ежелгі бақылаулар ғалымдарға біздің планетамыздың көне замандардағы айналу жылдамдығын дәлірек есептеуге көмектесті.

Оқиға б.з.д. 709 жылы 17 шілдеде Лу патшалығында болды, ал оның сипаттамасы "Чуньцю" жылнамасы мен "Ханьшу" жинағында сақталған. Хроникаларда толық тұтылу туралы айтылып, сондай-ақ ғалымдар күн тәжінің ең ерте сипаттамаларының бірі деп санаған "жоғарыдан және төменнен көрінетін сап-сары түс" аталып өткен. Бастапқыда астрономдар қарама-қайшылыққа тап болды: есептелген траекториялар толық фаза жолағы патшалықтың астанасы Цюйфу арқылы өтпеуге тиіс екенін көрсетті. Археологиялық есептер мен тарихи географияны салыстыра отырып, авторлар қаланың бұрынғы координаталарынан сегіз километрлік қатені тапты.

Түзету тұтылуды дәл қалпына келтіруге және Жердің айналуын бағалауға мүмкіндік берді. Есептеу Delta T параметрін 20 264 пен 21 204 секунд аралығындағы диапазонда көрсетті. Жапонияның Ұлттық астрономиялық обсерваториясының бірлескен авторы Мицуру Соманың айтуынша, жаңа мәліметтер жүйелі бұрмалаушылықтарды жойып, көне заманның басқа да аспан құбылыстарын мерзімдеу дәлдігін арттырды.

Мәтіннен қате тапсаңыз, бізге жазыңыз