Қазақстанда Ұлттық банк мөлшерлемені төмендеткені баспана бағасына қалай әсер етеді

Базалық мөлшерлеменің төмендеуі инфляцияның бәсеңдеуі мен несиенің арзандауын білдіреді. Алайда бұл тұрғын үй нарығына әсер ететін ипотека мен құрылыстың өзіндік құнына айтарлықтай ықпал етпейді. Толығырақ KAZ.NUR.KZ сайтынан оқыңыз.

Қазақстан Ұлттық банкі базалық мөлшерлемені үшінші рет қатарынан төмендетті. Енді ол 16,75 пайыздан 16,25 пайызға дейін түсті.

Мұндай шешім болжамдық раунд нәтижелерінің жақсаруы аясында қабылданды. Халықтың бір жылға арналған күтуі шілдедегі 13,4 пайыздан 12,1 пайызға дейін төмендеді. Сондай-ақ негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер мен инфляциялық тәуекелдер балансы жаңартылды.

Мөлшерлеменің төмендеуі несие өнімдеріне әсер етеді, олар біртіндеп арзандайды. Алайда құрылыс және реновация саласының сарапшысы Диляра Сейітнұрова BuildExpert Telegram-арнасында атап өткендей, бұл өзгеріс тұрғын үй нарығына әзірге әсер етпейді.

Ипотека

"Сатып алушы үшін мөлшерлеме ештеңені шешпейді. Қазақстанда ипотека "7-20-25", "Наурыз", "Бақытты отбасы" мемлекеттік бағдарламалары арқылы алынады. 31 тамыздан бастап "Ұмай" бағдарламасы қосылды. Ондағы мөлшерлемелер бекітілген және базалық мөлшерлемеге тәуелді емес. Сондықтан базалық мөлшерлеме пәтерге деген сұранысқа әсер етпейді", – дейді сарапшы.

Сонымен қатар ол несиелеу құны құрылыс саласы арқылы тұрғын үй нарығына әсер етуі мүмкін екенін алға тартты. Құрылыс компаниялары үшін қарыз неғұрлым арзан болса, салынып жатқан шаршы метрдің өзіндік құны соғұрлым төмен болады.

Алайда қазіргі жағдайда базалық мөлшерлемені төмендетудің әсері жеткіліксіз болуы мүмкін.

Құрылыс саласы

Сарапшы мәліметінше, құрылыс саласында базалық мөлшерлемеге байланысты және тұрғын үйдің өзіндік құнына әсер ететін екі жайт бар:

• Құрылысқа арналған несиелер. Ұлттық банктің мөлшерлемесі 16 пайыз шамасында болса, құрылыс салушылар жобаларды қаржыландыру және айналым қаражаты үшін қарызды жылдық 20 пайыз және одан жоғары мөлшерлемемен алады. Бұл артық төлем тұрғын үйдің әр шаршы метрінің өзіндік құнына әсер етеді.
• Жоғары табысты салымдар. Базалық мөлшерлеме 16,25 пайыз болғанда, қазақстандықтар ақшаны инвестициялық пәтерге салғаннан гөрі депозитте ұстағанды жөн көреді. Нәтижесінде сұраныстың бір бөлігі жаңа құрылысқа салым ретінде нарыққа түспейді, бұл үлестік қатысу есебінен қаржыландыруды қысқартады.

Сондықтан Диляра Сейітнұрованың пікірінше, базалық мөлшерлеменің қазіргі төмендеуі жобалар экономикасына әсер етпейді. Десе де егер бір жыл ішінде мөлшерлеме 14,75 пайызға дейін төмендейді деген болжам орындалса, онда құрылыстың өзіндік құнының төмендеуі байқалатын болады.

"Тамыздағы инфляция 9,8 пайызға дейін төмендеді. Ол осы деңгейде тұрғанда, құрылыста арзандау болмайды. Ешқандай жеке мөлшерлемеде бұл мүмкін емес.

Бұл іс жүзінде нені білдіреді? Құрылыстың өзіндік құны төмендей бастамайды. Құрылыс салушылар қымбат қаржыландыруды бағаға қосуды жалғастырады. Жаңа үйлердің бағасы арзандайды деген әңгімені әзірге ысырып қояр едім.

Мен мөлшерлемеге арзан ипотеканы күтіп отырған сатып алушы ретінде емес, құрылысқа кететін ақша құнын есептейтін нарық қатысушысы ретінде қараймын. Бетбұрыс басталды, бірақ арзандауға дейін әлі алыс", – деп санайды сарапшы.

Мәтіннен қате тапсаңыз,бізге жазыңыз